De muziek
Vivaldi's Vier Jaargetijden in Praag
Wat Vivaldi's Vier Jaargetijden is, hoe het is opgebouwd en waar je naar moet luisteren, met tips om het te horen in een barokkerkconcert in de Oude Stad van Praag.
Boek uw stoel bij St Giles ↗Kort antwoord
Antonio Vivaldi's Vier Jaargetijden is een reeks van vier vioolconcerten, één voor elk seizoen, gepubliceerd in 1725 in Amsterdam als onderdeel van zijn Op. 8. Elk concert heeft drie delen — snel, langzaam, snel — en een bijbehorend sonnet. Het concert in de Sint-Gilliskerk in Praag programmeert de Vier Jaargetijden op bepaalde data, dus controleer de agendapost voor jouw datum voordat je boekt.
Vier concerten, één geheel
De Vier Jaargetijden zijn vier vioolconcerten: Lente, Zomer, Herfst en Winter. Vivaldi componeerde ze rond 1718 tot 1723, toen hij hofkapelmeester was in Mantua, en ze werden in 1725 in Amsterdam uitgegeven door Michel-Charles Le Cène. Ze vormen de eerste vier van twaalf concerten in een bundel getiteld Il cimento dell'armonia e dell'inventione, Op. 8. In alle vier speelt een soloviool tegenover het strijkorkest. De Vier Jaargetijden is het bekendste werk van Vivaldi, en tegen 2011 bestonden er ongeveer duizend opnames van.
Een sonnet voor elk seizoen
Vivaldi publiceerde elk concert samen met een sonnet, en de gedichten beschrijven de taferelen die de muziek schildert. Het auteurschap van de sonnetten is onbekend, hoewel sommigen denken dat Vivaldi ze zelf schreef. Elk sonnet valt uiteen in drie secties die overeenkomen met de drie delen. Vivaldi voegde aan de partituur aanwijzingen toe die benoemen wat hij uitbeeldt, zoals de blaffende hond in de Lente. Dit is programmamuziek: een luisteraar die het sonnet volgt, hoort weer, vogels en het leven op het platteland in het strijkschrift.
Hoe elk concert is opgebouwd
Elk concert verloopt snel, langzaam, snel. De Lente staat in E majeur, de Zomer in g mineur, de Herfst in F majeur en de Winter in f mineur. Een volledige uitvoering duurt ongeveer 40 tot 43 minuten, waarbij elk concert zo'n negen tot elf minuten duurt, dus een concert van ongeveer een uur biedt ruimte voor het hele geheel of voor een deel ervan naast andere stukken. Wat je hoort, hangt af van de datum, en het gedrukte programma dat bij de Sint-Gilliskerk wordt uitgedeeld, vertelt je dat.
Waar je naar moet luisteren
Neem de sonnetten als gids, niet als script. Luister naar de soloviool die uit het ensemble treedt, de herhaalde figuren die als weer klinken, en de langzame delen waarin de strijkers verstommen. In een kerk laten het steen en de gewelven elke lange noot even nagalmen, waardoor het effect anders is dan bij een opname. Barokstrijkers in een barokke ruimte — daar is dit concert op gebouwd.
Waarom u het misschien al kent
De Vier Jaargetijden is een van de meest opgenomen werken uit de klassieke muziek. De eerste elektrische opname werd in 1942 gemaakt door Bernardino Molinari, en de opname van Nigel Kennedy uit 1989 verkocht wereldwijd meer dan drie miljoen exemplaren. Het ensemble I Musici heeft de reeks vaker opgenomen dan enige andere gevestigde groep, en Gramophone schreef in 2023 dat een recente opname mogelijk de meest gestreamde interpretatie ooit was. Die vertrouwdheid is handig in een concert: u kunt de sonnetten volgen zonder de programmatoelichting nodig te hebben, en toch live verrast worden.
Is dat elke datum?
Nee. De boekingspagina vermeldt voor sommige data de Vier Jaargetijden en voor andere andere componisten, en stelt dat het Vivaldi-programma afhankelijk is van de datum. Het kalenderitem voor uw datum toont wat er op het programma staat. Als de Vier Jaargetijden uw reden is om te gaan, lees dan eerst het item. Bent u nieuwsgierig naar andere muziek, dan noemt de reeks ook Mozart, Albinoni, Smetana en Dvořák, en een avond met Tsjechische componisten in een Tsjechische kerk heeft een eigen aantrekkingskracht.
Veelgestelde vragen
Wanneer werden de Vier Jaargetijden gepubliceerd?
In 1725 in Amsterdam, als onderdeel van Vivaldi's Op. 8.
Hoe lang duurt het?
Een volledige uitvoering duurt ongeveer 40 tot 43 minuten. Een concert kan alle vier de concerto's spelen of een deel van de reeks.
Worden de Vier Jaargetijden op mijn concert gespeeld?
Alleen op data waarop ze op het programma staan. Controleer het kalenderitem voor uw datum.
Wat doen de sonnetten?
Ze beschrijven de taferelen van elk seizoen en sluiten aan bij de drie delen van elk concerto.
Bronnen